تأمل در باب زندگي اجتماعي از وظايف دائمي تفكر است. اين وظيفه را جامعه‌شناسان، فلاسفه، تاريخ‌دانان، علماي اخلاق و حقوق‌دانان برعهده دارند. «تضادها و تعارض‌هاي اجتماعي» يكي از مفاهيم محوري است كه در حوزه مباحث اجتماعي مورد تأمل اصحاب انديشه قرار مي‌گيرد. تضادهاي اجتماعي پديده‌اي ملموس و محسوس براي همه ماست كه در همه عرصه‌هاي زندگي اجتماعي در قالب‌هاي بسيار گوناگون بر ما نمايان مي‌شوند. اما از آنرو براي اهل نظر و اصحاب انديشه محل مطالعه قرار مي‌گيرند كه تعارض‌هاي اجتماعي فاكتوري بسيار محوري در «تغييرات اجتماعي» هستند و به دليل خصلت نمايشي‌شان مي‌توانند بستري مساعد براي بروز و رشد ايدئولوژي‌ها شوند....................

کارگزاران مرگ

«اگر هنوز عكس ما را برمى انگيزد به دليل قرابتى است كه با مرگ دارد.»
كريستين بوبلفانسكى

 

«سكون و سكوت» مشخصه عكاسى است همچنان كه مشخصه مرگ است. نسبت مرگ و عكاسى از اينجا برخاسته است. پيش از كريستين متز، اين بارت بود كه متذكر چنين نسبتى شد. «اتاق روشن» واپسين كتابى است كه بارت در دوران حياتش منتشر كرد. بارت در اين كتاب نسبت عكس (حضور) را با مرگ (غياب) آشكار مى كند. يكى از درونمايه هاى اصلى «اتاق روشن» تماشاى عكس هاى مادر محبوبش بود. مادرى كه تازه درگذشته بود: «اكنون در شامگاهى زمستانى، اندكى پس از مرگ مادرم، به عكس ها نگاه مى كنم. اميدى به يافتن او ندارم، چشمداشتى از اين عكس ها ندارم كه به گفته پروست عكس هاى آدمى ديگر، ما را كمتر به ياد آن آدم و بيشتر به ياد خودمان مى اندازد. من ديگر چهره او را همچون يك كليت به ياد نخواهم آورد.»
بارت در اين كتاب از عكاسان به عنوان «كارگزاران مرگ» ياد مى كند و عكاسى را متناظر با «نوعى پرش ناگهانى در مرگ حقيقى» در جوامع مدرن مى داند. عكس با ترس ها و بيم هاى ما، در مواجهه با مرگ مرتبط است و ممكن است امكان تملك خيالى و اصلاح و تعديل احساسات را به وجود آورد.
تنها بارت نيست كه به نسبت عكاسى و مرگ اشاره مى كند، ديگر نظريه پردازان هم بر اين نسبت صحه گذاشته اند. سوزان سانتاگ مى گويد: «همه عكس ها ثبت خاطره يك لحظه اند. گرفتن يك عكس به نوعى يعنى مشاركت در مرگ». پى ير مك اورلان مى نويسد: «مرگ براى انسان امرى اسرارآميز است و قدرت عكس در رابطه اى كه با اين سر دارد نهفته است.».................

«تنها مرگ است كه دروغ نمى گويد، حضور مرگ تمام موهومات را نيست و نابود مى كند، ما فرزند مرگ هستيم
و مرگ است كه ما را از فريب هاى زندگى نجات مى دهد.»
«بحران» و «اضطراب» دو صفت همپا و همراه عصر تجدد و دنياى مدرن است. دورانى كه معيارها و ارزش هاى سابق را برنمى تابد و سايه سنگين صنعت و سرمايه دارى بشر را گرفتار درد بى علاج اضطراب و بحران كرده است. اضطراب و بحرانى كه به بيمارى قرن تعبير مى شود و عده اى آن را ناشى از رويگردانى بشر از سنت تعبير مى كنند و به اين اعتبار بشر را به دين و سنت گذشته ارجاع مى دهند. برخى تحليلگران هم آن را فرزند نارس سرمايه دارى و صنعت مى پندارند و جماعتى از فلاسفه و متفكران، بحران فعلى را مارش عزايى دانسته اند كه براى تشييع جنازه تمدن غرب نواخته مى شود.
نيچه در اين باره مى نويسد:
«مدتها است كه فرهنگ اروپايى ما به سوى فاجعه مى تازد، آن هم با عذابى روزافزون، بى قرار و بى تاب با خشونت مى تازد؛ همچون رودخانه اى كه به سوى دريا مى تازد. قطعاً اين بزرگ ترين بحران بشريت خواهد بود. اما اين كه آيا بشر بر آن غلبه مى كند يا نه، به توانايى بشر بستگى دارد، من مى دانم كه غيرممكن نيست.»
يكى ازمكاتب فكرى كه سليس ترين زبان براى بيان اين واقعيت بشر امروز و بحران گرفتار آمده در آن را داشته است، مكتب فلسفى ـ ادبى اگزيستانس است. به اين اعتبار، بخش بزرگى از فلسفه معاصر و فضاى فكرى كنونى را فلسفه اگزيستانس شكل مى دهد.....................

ناتوريسم يا طبيعت گرايي يكي ازجريانهاي ادبي فرانسه در قرن نوزدهم است، كه بايد آن را در مكتب سمبوليسم ريشه يابي كرد.
سن ـ ژرژ دوبوئليه (۱۹۴۷ـ ۱۸۷۶) (Saint-Georges De Bouhelier) نظريه پرداز اين نهضت ادبي، در سال ۱۸۹۷ بيانيه مكتب ناتوريسم را در مجله فيگاروي فرانسه منتشر كرد. او در اين بيانيه عليه عقايد مكتب پارناس (هنر براي هنر) و تفكرات سمبوليسم به مخالفت برخاست و هدف خود و مكتبش رانوزايي ادبي، ستودن ادبيات ملي و الهام و بهره گرفتن از طبيعت اعلام كرد...........................

با از بين رفتن مكتب سمبوليسم، پيروان آن به سوي مكتبهاي ديگري چون مكتب رومن و ناتوريسم روي آوردند.
ژان مورآس (۱۹۱۰ ـ ۱۸۵۶) (Jean Moreas) كه در سال۱۸۸۶ بيانيه مكتب سمبوليسم را منتشر كرده بود و خود از پيشگامان و نظريه پرداز اين مكتب محسوب مي شد، پنج سال بعد از فروپاشي اين جريان ادبي، اعلام كرد: «سمبوليسم تنها يك جريان ادبي گذرا بود كه از بين رفت و حال ما بايد شعر و ادبيات سنتي فرانسه را هرچه نيرومندتر وتازه تر در چهارچوب مكتبي جديد ارائه دهيم.»...............................

پارناس (Parnasse) در اساطير يوناني نام كوهي است كه نه دختر خداي اسطوره اي يونان (Zeus) كه الهه علم، هنر و ادبيات است در آن اقامت دارند.
در نيمه دوم قرن نوزدهم، مكتب پارناس به گروهي از شاعران جوان با رهبري كولنت دوليل (Leconte de l Isle) اطلاق شد كه به مخالفت با رمانتيسم برخاسته بودند وتحت تأثير تفكرات و آيين «هنري براي هنر» قرار داشتند و هدف آنان ارائه هنر درحد كمال و رسيدن به زيبايي مطلوب و آرماني بود.
تئوفيل گوتيه (Theophile Goutie) از پيشگامان اين مكتب، پارناس را اينچنين تعريف مي كند: «هنر براي هنر، به معناي هنري آزاد ازهرگونه نگراني و دغدغه فكري بجز زيبايي است.» يعني آنان بدون توجه به موضوع، محتوي وهدف، تنها به جنبه زيبايي اثر اهميت مي دهند.......................